Danone, Nestlé eta Coca-Cola multinazionalek plastikozko botilen birziklagarritasunarekin lotutako etiketatze- eta publizitate-jardunbide jakin batzuk aldatzeko konpromisoa hartu dute, Europako Kontsumitzaileen Erakundeak (BEUC) ingurumen-publizitate engainagarriagatik, greenwashing izenez ezagutzen den jardunbideagatik, salaketa aurkeztu ondoren.
Salaketa 2023ko azaroan aurkeztu zuten BEUCek eta Europako 13 herrialdetako kontsumitzaileen erakundeek, ClientEarth eta ECOS erakundeen laguntzarekin. Elkarteek ohartarazi zuten botilen birziklapenari buruzko baieztapen jakin batzuek haien benetako ingurumen-inpaktuari buruzko pertzepzio okerra sor zezaketela.
Zalantzan jarritako jardunbideen artean, «% 100 birziklagarria» edo «% 100 birziklatua» bezalako adierazpenak erabiltzea zegoen. Mezu horiek kontsumitzaileei pentsaraz ziezaieketen ontzien osagai guztiek ezaugarri horiek betetzen zituztela. Hala ere, tapoiak eta etiketak bezalako elementuak ez daude beti material birziklatuekin eginda, edo ez dituzte botilaren gorputzak dituen birziklatzeko aukera berberak.
Coca-Colak eta Nestlék aurretik hartutako konpromisoen ondoren, Danonek ere bere etiketatze-jardunbideak aldatzea onartu du, Europako Batzordeak 2026ko urriaren 22an jakinarazi zuenez. Horrela, hiru konpainiek konpromisoa hartu dute argitzeko % 100eko birziklapenari buruzko baieztapen jakin batzuek ez dituztela tapoiak eta etiketak barne hartzen.
Gainera, enpresek saihestu beharko dituzte plastikozko botilak birziklapen-ziklo guztiz itxi baten parte direla edo haien erabilerak ingurumen-inpakturik ez duela pentsaraz dezaketen mezuak eta irudiak.
BEUCek positiboki baloratu ditu konpromiso horiek, baina azpimarratu du beharrezkoa dela agintariek haien betetzea gainbegiratzea eta neurriak hartzea, konpainiek iragarritako aldaketak egiten ez badituzte.
Jarduketa horrek agerian uzten du greenwashing edo zuriketa berdearen aurka borrokatzearen garrantzia. Jardunbide horren bidez, produktuak edo enpresak benetan diren baino ingurumenarekiko errespetutsuagoak balira bezala aurkezten dira, kontsumitzaileak engainatu ditzaketen mezu, irudi edo baieztapenen bitartez.
EHKBtik gogorarazten dugu kontsumitzaileek eskubidea dutela ingurumenari buruzko informazio argia, egiazkoa eta egiaztagarria jasotzeko. Jasangarritasunari, birziklagarritasunari edo inpaktu ekologikoari buruzko baieztapenek datu objektiboetan oinarrituta egon behar dute, eta ezin dira erabili produktuen ingurumen-irudi engainagarria sortzeko.